HOME

   7.  ALTERNATORÜN MONTAJI

 

 

 

 

 

7.  ALTERNATORÜN MONTAJI

hr.jpg

Bu sayfada alternatörün toplama aşaması açıklanacaktır. Mekanik olarak tamamlanmış parçalar boyanmıştır, mıknatıs rotorları ve stator tamamlanmıştır. Son birleştirme aşamasına gelinmiştir.

Yukarıdaki resimde tamamlanmış mıknatıs rotorları görülmektedir. Birbirinden ayrılması oldukça kolaydır. Soldaki 8 delikli olan ön rotordur. 4 adet delik saplamalarda kullanılmaktadır diğer dört delik ise (diş açılmış-diğer dört delik arasında kalan) yükseltme (aralama) vidaları içindir. Ön rotorun statora olan aralığını ayarlamada kullanılır. Bunları birbirine karşılaştırırken daha önceden arka yüzlerine açılmış oyuklara bakarak, oyukların arka arkaya olmasına dikkat edilerek monte edilir. Böylelikle mıknatıslar karşı karşıya bakmış olur.

Yukarıda da ana şasi görünmektedir. Etrafında çalışılacak şekilde hazırlanmıştır.

Bu resimde de tekerlek poyrası (merkez) ve ilgili parçaları görülmektedir. Merkez, satın alındığında rulmanlarıyla birlikte verilmektedir. Buradaki merkezin (poyranın) parça numarası  dexter part no: 81- 9A dır. Merkezdeki parçalarda buna göre tasarlanmıştır.  Piyasada çok bulunduğu için tercih edilmiştir. Dolayısıyla bütün ölçüler bu parçaya göre ölçü almıştır.

Parça alındığında üzerinde 4 adet pimi preslenmiş olarak gelmektedir. Çekiçle üzerine vurulduğunda geriye doğru çıkar. Oldukça kolaydır.

Makineyi toparlamak için gerekli olan tüm aksam üsttedir. Mıknatıs rotorları civarında kullanılan malzemelerin özellikle kaliteli olması lazımdır. Malzeme kalınlıkları aynı olmalıdır ayrıca kullanılan malzemeler doğal şartlar altında kalacağından paslanmaması için paslanmaz çelikten  seçilirse daha az sorunla karşılaşılır. Aşağıda malzeme listesi verilmektedir:

-        ½” kalınlıkta 13 diş somun 25 adet

-        ½” kalınlıkta 13 diş kapalı somun 7 adet (zarif görünmesi için aksi halde normal olanı kullanılabilir)

-        ½” kalınlıkta 13 diş (başsız tamamı dişli) 6,625” uzunlukta vida 4 adet

-        ½” kalınlıkta 13 diş (başsız tamamı dişli) 4” uzunlukta vida 3 adet

-        ½” rondela 18 adet

-        ½” rondela 6 adet paslanmaz

Resimdeki bağlantı göbekleri çelikten olup kanatları sandviç gibi aralarında sıkıştırır. Boyutları 6” çapındadır ve dexter göbeğe oturacak şekildedir. Göbeğindeki delik 4” dir ve çevresindeki delikler dexter poyraya uygundur. Parçalar olmadığında kanatları bağlamak mümkün olmaz.

Alternatörü toplamadan evvel mıknatıs rotoru temizlenmelidir. Sıklıkla mıknatıs üzerinde parça görülür. Küçük parçacıkları tamamen temizlemek için mıknatıs yüzeylere bant yapıştırılıp çekilerek (tıpkı elbiseden kıl temizleme işlemi uygulanır) temizlenir.

İlk adımda 4 adet 6,625” uzunluğundaki vidalara somun takılır. Somunlar tepeden 7/8” mesafede olmalıdır.

Sonra vidalarn uzun bölümlerinden merkeze (poyra) takılır. Bu işlem sırasında şimdilik elle sıkıştırma yeterlidir.

4 delikli arka mıknatıs rotoru alınır masaya mıknatısları aşağıya gelecek şekilde yatırılır. Masanın temiz olmaması durumunda mıknatıslar bu parçacıkları toplayacaktır.

Merkez (poyra) arka mıknatıs rotoruna oturtulur.

Üstte açıklanan A ve B plakalarından biri somunların üzerine yerleştirilir. Plaka üzerinden vida uçları çıkmamalıdır.

Merkezin (poyranın) her iki tarafındaki somunlar sıkıştırılır. Çok iyi sıkıştırıldığından emin olunmalıdır.

 

A diski çıkarılınca merkez tepetaklak çevrilir. Eğer civatalar özenle kesilmişse merkez çok düzgün bir şekilde duracaktır.

Dikkatlice arka mıknatıs motoru indirildiğinde vidalar deliklerinden geçecektir. Merkezin aşağıda tutulmasının sebebi mıknatısların onu çekmek istemesidir, dikkatlice rotor oturtulmaya çalışılırken merkez kaymış ise mıknatıslar yerleştirme sırasında kayan merkezi çekmek isteyeceklerdir.

Mıknatıs rotoru arka taraftan pul ve somunla sıkıştılır. Tamamen toplandıktan sonra tamamı tekrar sıkıştırılır.

Bütün rulmanlar gresle iyi yağlanmış olmalıdır.

Ön ve arka rulmanlar aynıdır. Birini mile takıp sonuna kadar ittirilir. Şunu belirmekte yarar var: poyralar (merkez) alındığında contalı olarak gelir. Contalar rüzgar tribününde kullanılmaz, çünkü çok fazla sürtünmeye sebep olur ayrıca ilk kalkışı etkileyerek zorlaştırır.

Mıknatıs rotoru mile yerleştirilir.

Sonra ön rulman takılır. Biraz daha fazla gres sürülür.

Milin pulu takılır.

Milin vidası da sıkıştırılır. Somunun kolyopisi takılarak somunun gevşeyip çıkması önlenir. Somunun az bir boşluğu  kalmalıdır aksi halde  rotorun dönmeye başlaması gecikir. Rulmanları kısa zamanda bozulur.

http://www.otherpower.com/images/dec3005/00045.jpg

Sıra statorun montajındadır. 4” vidalar ve kapalı somunlar kullanılır.

Vidalar statorun ½”lik 3 adet deliğinden geçirilir. Statorun arka yüzünde paslanmaz pul, yaylı pul ve somun kullanılarak sıkıştırılır. Bunu şimdilik sadece elle sıkıştırmak yeterlidir. Biraz ilerisine 1”lik uzaklığa bir somun daha takılır.

Rüzgar tribününe yerleştirilir. 3 adet vida stator desteğindeki 3 delikten geçmelidir. Arkada kalan somunlarla ayarlama yapılarak stator ve mıknatıs rotoru arasında 1/8” mesafe bırakılır.

Şimdi stator üzerinde elle sıkıştırılmış somunlar anahtarla sıkıştırılır, bu işlemde reçineyi çatlatmamaya özen gösterilmelidir. Aşırı sıkıştırılmaz.

Stator desteğinin arkasına çıkan vidalara da somun takılır iyice sıkıştırılır. Burada ince bir ayara gerek vardır stator ile mıknatıs diski arasındaki mesafe 3/32” e indirilir.

Statorun iyi merkezlenip merkezlenmediğini kontrol etmek gerekir. Sürtünme istenmez. Kontrolde bir sorun var ise montaj tamamlanmadan ayar somunları ile problem giderilir. Statorun aralığı çok önemlidir.

Yukarıdaki resimde daha önce gösterilmeyen aralayıcı vida (10” boyunda ½” kalınlığında 13 diş) uçlarında birine  ikişer adet somun takılır ikinci mıknatıs rotoru göbeği çevresindeki deliklerden geçirilir.

Vidalar alt kısma 3” kadar indirilir.

Daha önceki aşamalarda disklerin arkalarına işaret konmuştu. Ön diskteki işaretin arka diskteki işaretle arka arkaya olmasına dikkat edilerek vidalar göbekten arka mıknatıs rotoruna geçirilir.

Bu işlemi gerçekleştirirken ellerin mıknatısların arasında kalmamasına dikkat edilmelidir. Aniden diskler birbirine yapışmak isteyecektir. Çok fazla mıknatısın çekim ile daha büyük hasar meydana gelebilir.

Ön mıknatıs diski dört adet ayarlama vidası yardımıyla  yerleştirildikten sonra stator ile  mıknatıs diski arasındaki boşluk ayarlanır. Bir önceki diskin (arka) statorla olan mesafesi 3/32” kadar olan mesafe stator ile ön disk arasında da korunur.

 

Alternatör montajı tamamlanmıştır. Test edilebilir. Herhangi bir faz kısa devre edildiğinde alternatörü çevirmek güçleşecektir. Sırayla kısa devre ederek durum gözlenir 3 fazı kısa devre edildiğinde çevirmesi çok daha güç olacaktır. Voltajı ve devri ölçülür. Ortalama  batarya voltajı 140 devirde alınmıştır.