HOME

   1. METAL İŞLERİ bölüm 1

 

 

 

 

 

1. METAL İŞLERİ bölüm 1

 

Bu bölümde rüzgar türbününün şasesinin nasıl hazırlandığı açıklanmaktadır. Bu ortalama bir metal işçiliği gerektirir. Yapabilmek için çeliği kesmek, kaynatmak, taşlamak gibi becerilere ihtiyaç vardır. Eğer acemiyseniz hurdalar üzerinde pratik kazanmanız gerekir. Toleranslar bu işte öyle korkunç değildir. Tasarım tamamen kusurları kapatıcıdır. Fakat bazı kaynak işleri kritik olup biraz itina ister. Metal işçiliğinin tehlikelerini akılda bulundurulmalıdır. Bu, rüzgar tribününde çok tehlikeli bir görevdir. Metal kesildiğinde daima tehlikeli keskin çıkıntılar ve yüzeyler oluşturur dikkat edilmesi, çevrede  uçuşacak olan tozlardan sakınmak için iş gözlüğü kullanmak gerekir.

Malzeme listesi

6 mm kalınlığında çelik plaka, 38 cm kenarlı kare (stator desteği, kuyruk desteği, dönen ekseni arkadan destekleyen disk)

1" (1 parmak boru) çaplı boru  et kalınlığı 0.4 mm, 15 cm uzunluğunda  (kuyruk direği, kuyruk ekseni için)

1,25" ( 5 çeyrek boru) çaplı boru  et kalınlığı 0.4 mm, 22 cm uzunluğunda  (kuyruk taşıyıcı)

 2" (2 parmak boru) çaplı boru  et kalınlığı 0.4 mm, 10 cm uzunluğunda  (alternatörü rotada tutucuya bağlamak için)

2,5" (2,5 parmak boru) çaplı boru  et kalınlığı 0.4 mm, 30 cm uzunluğunda  (kuyruk tutucu),

3" (3 parmak boru) çaplı boru  et kalınlığı 0.4 mm uzunluğu 10 cm (boru dönen ekseni desteklemek ve stator dirseği için) 3cm x 1,cm sürme çubuğu 12-15 cm uzunlukta (kuyruk kolu, kuyruk kanatçık desteği)

 

Yukarıdaki resimde başlamadan önce hazırlanması (hazır) gerekli olan parçalar gösterilmiştir. Kuyruğa ait parçalar gösterilmemiştir (hariç).

1- Stator desteği. Destek 6mm kalın çelik plakadan kesilmiştir. Dönen ön tekerlek miline destek verir. Öncelikle merkezi bulup iki daire çizilir. İç daire çapı 10 cm dış dairenin çapı 38 cm’dir. 3 adet bağlantı 120 derece arayla yerleştirilir (1 nolu parcadaki kollar) kollar merkezde 5 cm dışarıda 7,5 cm olacak şekilde ayarlanır. içerideki daire (merkez) 10 cm olacaktır.

 

2. Rota saptırmayıcı kapağı : 6 mm çelikten ortasında  35 mm  delikli olacaktır. rotadan çıkmayı engelleyicinin (7 no) üstüne kaynatılacak

mıknatıs rotorunu yaparken ortasına 7 cm çapında bir delik açın.

3. Mil, dönen aksam, parça no BT-88. Bu dönen aksam tekerleğin  merkezine uyar (dexter parça no 81-9A). Bu muhtemelen 500 kg lık romorkların aksıdır ve geniş bir kullanım alanı vardır. Daha ucuz miller de seçilebilir. Çok bulunması seçim sebebidir ve her iki tarafının işlenmesi oldukça kolaydır. Başka millerin seçim sizin takdirinize kalmıştır.

4. Bu 7,7 cm çapında borudur et kalınlığı 0.4 mm alternatörün bütün parçalarının desteğidir. Uzunluğu 9 cm’dir ve 6,5 cm’lik daire testere ile içine delik açılır.

Delik tam merkezde olmalıdır fakat burada hafif merkezin dışında kesildi. Bir tarafa daha yakın delmekle bütün alternatörün yalpalama mekanizması ile arasına biraz mesafe koymasına izin verildi. Aynı zamanda bu az açıklık (serbestlik) kule ve kanatlar arasında da oluştu. Delme işlemi sırasında kullanılacak çanak matkap bimetal uçlu olmalıdır, mümkün olan en az devirde bol kesme sıvısı kullanarak delme işi yapılır.

5. Mil arka desteği. Bu disk çapı 3" altında olmalıdır ve merkezinde de 1,25" bir delikle milin arkasının bu delikten geçmesi sağlanır. Stator kolu detseği milin önündedir, bu disk onu arkadan destekler.

6. Alternatörü yalpalama desteğine bağlama. Bunun için 2" çapında boruya ihtiyaç vardır. Bir ucu, delik testeresinden çıkmış parça ile kapatılıp kaynaklanır diğer uç ise düz olarak bırakılır. Bu kısım 2,5" lik testere uçlu matkapla delinmış 3"lik boruya sokulur. Kaynatılan düz kısımla diğer boruya temas eden (kaynatılacak en yakın  kenar) yer arası  3,25" olmalıdır.

 

7. Yalpalama desteği. Bu parça kulenin tepesine takılır Boyu 12" çapı ise 2,5" dir ve boru et kalınlığı 0.437 inches (sched 40)dir.

8. Kuyruk dayaması. Bu parça yalpalama desteği ile kuruk ekseni arasındadır. 1/4" çelik plakadan yapılmıştır. 3,5" boyundadır ganiş kısmı 2,125" dar kısmı ise 1" genişliğindedir.

9.Kuyruk ekseni. kuyruk desteğine bağlanmıştır.

önce parçaları kesilir ve kaynaklanır. İlk adımda alternatör destekleri hazırlanmalıdır. Daha sonra kuyruk destekleri monte edilir.

 

resimde gösterilen parçalardan başlanır.

Üç ağızlı torna aynası kullanarak daha kolay merkezleme ve tutma işlemi yapılabilir.

Bu işler için üç ağızlı torna aynası kullanmak daha uygun olmaktadır. Parçalar aşağıya doğru olacak  şekilde sıkıştırılmalıdır. Stator bağlantı desteğinin içinden mil geçirildikten sonra dik durmalıdır. Stator  bağlantı parçası tam düz olmayabilir bunu mümkün olduğunca mükemmel olmasına dikkat edilmelidir. Üç ayaklı torna ayağı ile mil merkezden tutturulduğunda ayarlamak kolay olur. Hemen dip taraftan birkaç noktadan kaynaklanır. Tamamını kaynaklayıp bir defada işi bitirilirse soğuyan kaynak daralma ve bozulmaya sebep olur. Dikkat edilmesi gerekir.

Birkaç tutturucu kaynaktan sonra yerinden çıkarılmadan olduğu yerde kaynaklama işlemi tamamlanır.

Şimdi stator bağlayıcı üzerindeki 3” boru merkezlenir. Bu milin uzunluğu boruyla aynı olmalıdır. 3” borunun bir yanında 2,5” delik delinmelidir. Bu delik merkezi stator bağlantısından uzakta olmalıdır. Boru içinden geçen mil üzerine konan parça 5 nolu parçadır. Bu 5 nolu parçanın ortasından mil geçer ve milin arkası 5 nolu parçanın içine kaynatılır. Aynı zamanda bu 5 nolu parça 4 nolu parçanın stator bağlayıcı üzerinde merkezlenmesini sağlar. Birkaç noktadan tutturucu kaynaklama yapılır. Her şey düzgün göründüğünde kaynaklama tamamlanır.

 

Kaynaklama tamamlanınca fazlalıklar taşlanır. Bu tür bir çalışmayla mil sağlam bir şekilde monte edilmiş olur.

Bu kısımda birkaç tane tuhaf açılı yer bulunmaktadır ve bunların yalpalama önleyici mekanizma ve mil ile ilişkileri çok kritiktir. Bu durumun önüne geçebilmek için bir kalıp yapılır. Eğer birden fazla üretilecekse bu gereklidir. Fakat bir teki için bunlara gerek kalmaz. Başlangıç için stator desteği şekildeki gibi ½” kalınlığında bir metal veya tahta takoz üzerine yerleştirilir

Yalpalama dengeleyici kol (12” boyunda) şekildeki gibi tam ortadan 6” den işaretlenir.

Yukarıdaki şekildeki gibi olmasına gayret edilir. Burada 12” lik boru ile statorun altını destekleyen 4 nolu parçanın altı zemine paralel olacaktır. Dikey  kısa boru (4 nolu boru) ortası mil merkezi olup, merkez ile yatay uzun boru arasındaki mesafe 5” olacaktır.

Yandan bakıldığında da sol taraftaki uca ¾” lik bir takoz konarak sol taraf biraz yükseltilir. Tamamlandığında alternatör 5 derece geriye kaykılmış olacaktır. Böylelikle rüzgar türibünün arkaya 5 derece eğilmesi kule ile kanat arasında güvenli bir mesafe bırakacaktır.

Ayarlamalardan sonra kaynakla parçalar tutturulur. Bütün açıların doğru olup olmadığını kontrol edilir. Eğer her şey tamamsa kaynaklamayı tamamlanır  parçalar tamamen sabitlenir.

Kuyruk mil desteği ve kuyruk desteğini alınır (Daha önceki resimlerde gösterilen 8 ve 9 nolu parçalar)  merkezine göre işaretlenir (4,5”) ve resimdeki gibi parçanın genis olan kısmı (2,125”)  boru üzerinde uzun yere gelecek şekide  oturtulur tutturma kaynağı yapılır. Bu parça aşağıdaki şekilde olmalıdır.

Yukarıdaki şekilde görüldüğünde kaynaklar tamamlanır. Bu işleme özen gösterilmelidir zira kuyruk bu parçadan asılır.

 

Kuyruk desteği üste yerleştirilir şekildeki boruların çaplarından geçen çizgi aynı doğrultuda olmalıdır (kuyruk destek borusunun çapı, boruya kaynatılan destek sacının kesiti ve alttaki borunun çapı aynı doğruda olmalıdır) muhtemelen en önemli montaj kısımdan birisi budur. Dolayısıyla en önemli kaynak işlemidir. Hızlı rüzgarlarda kuyruk rüzgara çarparken bu noktada zorlama yapacaktır. Bu nedenle bağlantının çok iyi olabilmesi iyi bir kaynak işçiliği demektir. Aksi halde büyük bir felakete yol açabilir. Kaynaklama iyi olursa problem olmaz.

En son olarak 2 numaralı ortası delik olan parçayı üste kaynatmaktır

 

Yukarıdaki resim üstten görünüştür.

Bu görünüş ise yandan olup 5 derecelik eğimi de göstermektedir.