HOME

   USBCNC   AYARLAR - 1

 

 

 

 

 

 

 

 

Planet CNC yazılım ve kontrollerinin ayarlanması

 

Aşağıda planet CNC yazılımı kullanılarak makinanın ayarlamasının nasıl yapılacağı anlatılmaktadır. Bu uygulamanın benzeri diğer makinalara da uygulanabilir. Metrik birim kullanılmıştır.

 

"Steps per unit"  veya “ Birim başına adımlar” hesaplanmış ve ayarlanmış olmalıdır. Bütün yönlerdeki makine hareketlerinin doğruluğundan emin olmak gerekir. Eğer 100 mm lik bir durum değişikliği var ise makine 100 mm hareket etmelidir.

Öncelikle sıfır ayarlamasının yapılması gereklidir. "Machine/Offset/Zero" kontrolü ile çalışma ofsetleri sıfırlanır.

“Empty”  Boş bırakma işlemi "Machine/Tools/Select/Empty" den

Takım ofseti ise "Machine/Tools/Zero Tool Offset" kumandasından seçilerek etkinleştirilir. Şimdilik herşeyin sıfıra ayarlanmasının gerektiğini bilmek yeterlidir. Kumandalar daha sonra açıklanacaktır.

Limit anahtarları

Makinada 3 limit anahtarı kullanılmıştır. Her eksende 1 limit anahtarı vardır. Bütün limit anahtarlarının çalıştığını anlamak için anahtarlar elle çalıştırılıp denenebilir ve bu esnada pozisyon göstergesi kırmızı veya pembe renge döner.

Basılan anahtar makinayı durdurur. Makine e-stop durumuna gitmelidir. Bunu yapmak için  "Limit Switches Stop" kutucukları işaretli olmalıdır.

Bunu doğrulamak için hareket yönündeki limit anahtarları elle tetiklenebilir. Makine duracaktır. Bu işlem tehlikeli olabilir, işlem sırasında emniyetli mesafede durmakta yarar vardır.

Makine durduğunda diğer hareketin ters istikamete doğru olduğundan emin olunmalıdır. Bütün limit anahtarları bu şekilde çalışmalıdır.

Limit anahtarları referans anahtarları olarak kullanılabilir. Bu makineyi mutlak koordinatlarında çalıştırma anlamına gelir. Bu durum “homing” olarak bilinir.

Homing

Makinenin mutlak sıfır durumunu bilmek gereklidir. Genellikle makine göreceli koordinatlarda çalışır ve onun için mutlak sıfır noktası neresi önemli değildir. Önemli olan makinanın her zaman aynı pozisyonda olmasıdır. Bunu bir bant yapıştırarak görmek daha uygun olacaktır.

 

İşmiline takım takılmış ve makina bu pozisyona geçmiştir. Makinanın tablasının Z eksenindeki inişlerden zarar görmemesi gerekir bu nedenle takımı bir zarara sebep olmamak için gevşek bağlamalıdır.

Bu pozisyon makinanın mutlak sıfırı olmalıdır. Menüdeki "Machine/Set Position" seçeneğinden makinenin mutlak pozisyon değerleri seçilebilir. "Machine/Set Position/Enable" seçeneği işaretli olduğunda mutlak pozisyon ayarlarını değiştirmeye gerek kalmaz. Daha sonra istenmeyen mutlak pozisyon değişimleri seçeneği kaldırılır. Şimdi  "Machine/Set Position/Zero" kumandası ve mutlak pozisyonu sıfıra alma nasıl işletilir açıklanacaktır.

Pozisyon göstergesi şimdi bütün sıfırları gösterecektir.

Yavaşça Z ekseni hareketlenecek Z+ limit anahtarına çarpıp makine duracaktır. Pozisyon göstergesi mor renge dönecektir.

Z pozisyonun değeri yazılır. Ters istikamette hareket ettirilerek limit anahtarının kapalı durumdan kurtulması sağlanır.

Bu işlemler X ekseni içinde uygulanır. Yavaşca hareket eden makinenin x eksenindeki limit anahtarına çarpıp durur. Pozisyon göstergesi kırmızı renge döner.

X pozisyon değeri yazılır. Limit anahtarı serbest kalana değin ters istikamette hareket ettirilir

Ve tekrar Y ekseni için bu işlem tekrarlanır.

Yavaşça hareket ettirilerek  Y-  yönündenki  limit anahtarına çarptırılıp makine durdurulur. Pozisyon göstergesi kırmızı renge dönecektir.

Y pozisyon değeri yazılır, ters istikamette Y ekseni hareket ettirilerek limit anahtarının kapalı durumdan kurtulması sağlanır.

Şimdi 3 eksen için limit pozisyon ayarları biliniyor demektir şimdi homing ayarlarına geçilebilir.

Ayarlar bölümünden "Axes/Homing"  işareti "Enable" olarak değiştirilir.

Genellikle Z ekseni için bu sıralama “1” olarak yapılır. Daha sonra X ve Y eş zamanlı olarak hareket etsin diye “2” olarak sıralamada yerleştirilir.

Limit anahtarlarının tetiklenmesiyle homing durdurmalar hemen etkilenir. Bu nedenledir ki yaklaşım anahtarları ile düşük hız tercih edilir. Bu eğiticide “hız” ayarı 500 mm/dakika olarak tutulmuştur. Her makinede farklı olan bu değeri kendi makinenizde farklı seçebilirsiniz.

Bu eğitici yazıda kullanılan, +Z , -X ve –Y limit anahtarlarıdır. Bu ayar yönle alakalıdır.

Belki, anahtar tetiklendiğinde geriye doğru harekette çok kısa mesafede bırakması gerektiğini fark edeceksiniz. Bazı anahtarlar için bu geri bırakma işlemi uzun bazılarında ise kısa mesafede olacaktır fakat bütün anahtarlarda bu durum mevcuttur. Bu makinede 3 mm iyi bir değerdir. Bu ayar “return distance” (geri dönüş mesafesi) olarak tanımlanır. Anahtarlar, emniyet için gerçekte daha fazla bir değer ister. Kesinlikle bu değeri “0” olarak kullanmamak gerekir.

“set position” değeri daha önce ölçülmüş olan limit anahtar pozisyon değeridir. Bu değere 3 mm ekleyerek veya çıkararak “return distance” değeri verilir.

“go to” değeri ile makinenin limit anahtarlarına çarptıktan sonra duracağı mesafeyi belirler. Makine homming pozisyonundan sonra bu noktada olacaktır. Genellikle bu X0 Y0 ve Z için güvenli uzaklık mesafesidir. Buradaki makinede Z’in  en yüksek olduğu 250,84 pozisyonu olup Z200 iyi bir değer gibi görünmektedir.

Normal olarak makine bütün limit anahtarlarına göre hareket eder ve sonunda “go to” pozisyonuna ulaşır. Eğer bu sıralama değiştirilmek istenirse ve son pozisyona gelmeden önce eksen anahtarları tetiklenecektir bunu “go to first” ile ayarlamak mümkündür. Bazı makinelerde bunu önleyici kelepçelere ihtiyaç vardır. Bu makinede gerekli olmamıştır.

Aşağıda bütün ayarlar görünmektedir:

 

Ayarlar bölümü kapatılmalı ve “machine/home” kumandası etkin olmalıdır (eğer değilse e-stop’a iki kere basılarak ekrandaki görüntü tazelenir)

“machine/home” ilk defa işletmeye hazırdır. Yine bu iş için araç çubuğu “toolbar” sekmesinde bir düğme mevcuttur. Her zaman olduğu gibi bir şeyler yanlış gittiğinde basılacak e-stop düğmesi de vardır.

Home durumuna geçtikten sonra makine X0 Y0 Z200 durumundadır. Bu kesinlikle işaretlenmiş olan 200 mm üzerindedir.

.

Makine başlangıç noktasında olup şimdi mutlak koordinatlar kullanılabilir. Makinayı istediğimiz her noktaya hareket ettirmek mümkündür. Bunun için mutlak pozisyon değerinin değiştirilmemesi gerekir. Şimdi "Machine/Set Position/Enable" üzerindeki işaret kaldırılabilir.

Eğer makine herhangi bir sebeple adım kaybediyorsa homing işlemini yeniden yapmak gerekecektir.

Tabla ölçüleri

Şimdi makinayı herhangi istediğimiz bir konuma getirebiliriz ve makine tablasını ölçerek nerede olduğunu bilebiliriz. Yavaşça makine X+ ve Y+ yönlerine doğru hareket ettirilerek limit anahtarlarına çarptırılır ve geri alınarak anahtarların serbest kalması sağlanır. Pozisyon yazılır. Bu X813.8000 mm ve Y460.4208 mm dir.

Tabla ölçülmüştür ve bu bilgi makine limitlerini ayarlamada ve soft limitleri etkinleştirmede kullanılır. 3D göstergedeki turuncu renkli kutular şimdi makinanın hangi pozisyonda olduğunu kesin belirtir.

Soft limitler

Soft limitler makinanın çarpma yapmaksızın durabilmesi için limit anahtarlardan önce kullanılan hızın düşeceğini belirten (hızın yumuşayacağını) anahtarlardır. "Soft Limits Decelerate" (soft limit artım) ve "Soft Limits Strict" (soft limit tam) seçeneklerinin işaretli olması ve anahtarların kullanılması tavsiye edilir. Bazen  "Machine/Soft Limits" ayarlarından soft limitin kullanılması engellenir. Soft limit anahtarlandığında ekran sarı renge dönecektir.

Takım offsetlerini sabit takım sensörleri ile ölçme

Şimdi takım sensörleri sabitlenir. Sabitlenmiş takım sensörleri genellikle takım boyu ofsetini ölçmede kullanılır. Bunun için öncelikle makinanın home pozisyonuna geçmesi gerekir. Makine kullanılmaya başladığında sensör köşeye sabitlenir ve INPUT5’e bağlanır. Bu eğitici yazıda anahtar kullanılırken kolu ile birlikte kullanılmıştır, gerçek makinalarda bu kullanılmaz. Anahtar kolu gerçekte paralel değildir ve çok kesin sonuçlar vermez.

 

Öncelikle takım sensör ayarını etkinleştirmek gerekir. Bunu menüdeki kontrollardan yapmak mümkündür. Daha sonra çalışıp çalışmadığı kontrol edilir. “Sensor” kelimesi yazılımın durum göstergesinde belirmelidir.  Sonra sensörün makinayı durdurup durdurmadığı test edilir.  Makine Z pozisyonunda yüksek değere getirilir, sonra yavaşça sensorün el ile tetiklenmesi sağlanır sonuçta makine durmalıdır.

Makinanın hareketiyle takım sensörün üzerinde olmalıdır. Yavaşça aşağıya harekette takım sensöre dokunacak ve makine duracaktır. Pozisyon yazılır. Bu durumda X-111.6854 mm, Y453.2417mm, Z34.8979 mm dir.

 

"Tool Sensor" bölümü, "Tool Sensor Fixed" grubu ayarları yeniden açılır. X ve Y konumu “Location” sekmesindeki sensor ayarlarına gör ayarlanır. “Move” bir çok makinada bu değer sıfır olarak verilir. Burada “Speed” hız ayarını düşük tutmak gerekir çünkü sensör tetiklendiğinde anlık durdurma gerçekleşemez. “Direction”  yön genellikle – ye ayarlanır. Çünkü sensörün uzun kolu “Return distance” geri dönüş mesafesini oldukça uzak tutar. Bu 5 mm olarak ayarlandı. Aynı şekilde Z pozisyon sensörü “Set position Z” değeri ile ayarlanır. Bunun içinde “Return distance” geri dönüş mesafesine 5 mm ekleme yapmak yeterli olacaktır. Genellikle makinanın maksimum Z yüksekliği civarında çalışması istenir. Bu makinada Z+ limit 250 mm den biraz fazladır. 250 mm “Safe height” emniyetli yükseklik için yeterlidir. “Return” işaret kutusu işaretlendiyse, takım boyu ölçümünden önce otomatik dönme (çekilme) durumunu etkinleştirir.

 

Şimdi sabit takım sensörlerinin çalışması takım offset ölçümüyle tamamlanabilir.

Makine orta konumlarda bir yere getirilerek "Machine/Tools/Measure Tool Offset" işletilir. Bu işlem için araç çubuğunda düğme mevcuttur. Her zaman olduğu gibi bu işlem ilk defa yapılıyorsa e-stop’a çarpma için hazır olmak gerekir.

Eğer herşey umulduğu gibi ise makine emniyetli yükseklik mesafesine çekilir, sensörü olduğu yere sabitlemek gerekir. Sonra düşük hıza geçiş için sensör tetiklenecektir. Makine geriye dönecek biraz yol alıp Z pozisyonun hesaplanan pozisyonda kalması için sensörleri bırakacaktır. Sonra aynı hızda emniyetli yüksekliğe çekilecektir, geri çekilme veya ilerleme takım ile aynı yüksekliğe ulaşmadan önce olacaktır.

Takım offset aktif olduğunda “T” işaret kutusu seçilmişse, sadece pozisyonun üzerinde göründüğünde etkin olacaktır. Eğer “T” işaret kutusu işaretlenmişse pozisyon göstergesi takım offseti ile birlikte görünecektir.

Bunun için "Machine/Tools/Measure Tool Offset" kontrollerine aşina olmak gerekir.